Historia skautingu i harcerstwa do 1939 roku

22.02.1857:

Urodził się Robert Baden-Powell. Dzień 22 lutego obchodzony jest na całym świecie jako dzień myśli braterskiej.

31.10.1888:

Urodził się Andrzej Małkowski

1898:

Lilijka jako odznaka dla skautów – żołnierzy

1899:

"Aids to scauting" - "Wskazówki dla skautowania".

1899:

Oblężenie Mafikengu podczas wojny Anglików z Burami. Robert Baden-Powell (Bi-Pi) szkoli młodych chłopców na "skautów": wywiady, łączność, podchodzenie, tropienie, pierwsza pomoc.

1902:

W USA powstaje organizacja młodzieżowa "Woodcraft Indians" założona przez "Czarnego Wilka" - Ernesta Thompsona Setona.

W Anglii Bi-Pi wydaje książkę "Wskazówki do wywiadów", gdzie zwraca uwagę na szkolenie młodych chłopców.

1907:

Początki skautingu w Anglii.

29.07.1907:

Obóz doświadczalny na wyspie Brownsea w hrabstwie Dovset.

1908:

Książka Bi-Pi "Scouting for Boys" - pierwszy typowo skautowy podręcznik. Jest to oficjalny rok powstania skautingu w Anglii.

04.09.1908:

I zlot skautowy w Londynie (11000 uczestników)

09.1908

Dąbrowskie Koło Wycieczkowe (DKW) powstało we wrześniu 1908 roku w Dąbrowie Górniczej. Jego założycielami byli uczniowie: Czesław Jaksa Bykowski, Edward Gemborek, Kazimierz Kierzkowski, hm. Stefan Piotrowski , Karol Wieczorkiewicz.

Miało ono na celu wychowanie patriotyczne swoich członków, zapoznanie ich z zabytkami przeszłości oraz krajoznawstwo. Działalność koła wielu doprowadziła do ruchu skautowskiego.

Lwowska drużyna skautów powstała w oparciu o młodych ludzi z Dąbrowy Górniczej, Grodźca i Sosnowca.

1909:

Idea skautingu trafia do działaczy polskich organizacji młodzieżowych: Sokół, Zarzewie, Eleusis;

16-17.11.1909:

W dzienniku "Słowo Polskie" ukazują się dwa artykuły Edmunda Naganowskiego o skautingu pt. "Bi-pi" i "Bi-es".

jesień 1910

Kazimierz Kierkowski, wówczas student Politechniki Lwowskiej, z inspiracji Andrzeja Małkowskiego tworzy zalążki organizacji skautowych w oparciu o drużyny kół w Dąbrowie Górniczej, Grodźcu i Sosnowcu.

1910-1911:

Andrzej Małkowski tłumaczy książkę Baden-Powella "Skauting dla chłopców" ("Scouting for boys") na język polski.

1911:

II zlot skautowy pod Londynem (40000 uczestników)

3.04.1911

O godz. 17 na tajnym zebraniu w Dąbrowie Górniczej przy ulicy Targowej, w mieszkaniu państwa Stechmanów, Kazimierz Kierkowski organizuje szkielet dowódczy drużyny skautowej

3-05.1911:

Pierwszy kurs instruktorów skautowych we Lwowie.

22.05.1911:

Andrzej Małkowski podpisuje rozkaz, w którym powołuje trzy drużyny skautowe we Lwowie (dwie męskie i jedną żeńską):

I Lwowska Drużyna Skautów im. Naczelnika Kościuszki - drużynowy Czesław Pieniążkiewicz,

II Lwowska Drużyna Skautów im. Hetmana Chodkiewicza - drużynowy Franciszek Kapałka,

III Lwowska Drużyna Skautek im. Emilii Plater - drużynowa Olga Drahonowska.

Powstaje Naczelna Komenda Skautowa we Lwowie afiliowana przy Towarzystwie Gimnastycznym "Sokół".

15.10.1911:

We Lwowie ukazuje się pierwszy numer pierwszego polskiego czasopisma skautowego pt. "Skaut Pismo Młodzieży Polskiej". Na pierwszej stronie Skauta wydrukowano wiersz Ignacego Kozielewskiego pt. "Wszystko, co nasze" (późniejszy hymn harcerski).

Wszystko co nasze

Polsce oddamy

W niej tylko życie

Więc idziem żyć

Świty się bielą

Otwórzmy bramy

Rozkaz wydany:

Wstań! W słońce idź

Ramię pręż

Słabość krusz

Ducha tęż, ojczyźnie miłej służ

Na jej zew

W bój czy trud

Pójdzie rad harcerzy polskich ród

harcerzy polskich ród

Czynem bogaci, myślą skrzydlaci

Z płomiennych serc uczynimy grot.

Naprzód wytrwale! Śmiało! Zuchwale!

W podniebne szlaki skierujmy lot.

Po ziemi naszej roześlem harcerzy,

Pobudka zabrzmi: zbudź się! Prawdzie służ!

I wszystko wstanie w krąg się rozszermierzy,

By matkę Polskę chronić od burz.

1.11.1911:

W drugim numerze Skauta ukazuje się pierwsza redakcja Prawa Skautowego.

Wydano "Skauting jako system wychowania młodzieży" na podstawie dzieła generała Baden-Powella w tłumaczeniu Andrzeja Małkowskiego.

1912:

III Lwowska Drużyna żeńska prowadzona przez Olgę Drahonowską wprowadza na swym obozie pozdrowienie "Czuwaj" w miejsce dotychczasowego zawołania "Czołem".

Powstaje pierwszy wzór Krzyża Harcerskiego wzorowany na Orderze Virtuti Militari. Pomysłodawcą projektu był ksiądz Kazimierz Lutosławski, "Szary".

06.1912:

Wydano książkę Eugeniusza Piaseckiego i Mieczysława Schreibera pt. "Harce młodzieży polskiej", w której zamiast słów "skaut" i "skauting" użyto po raz pierwszy słów: "harcerz" i "harcerstwo".

1913:

Powstanie gromad "Wilcząt"

19.06.1913:

W Zakopanem biorą ślub Olga Drahonowska i Andrzej Małkowski.

07.1913:

Wszechbrytyjski Zlot Skautów w Birmingham, w którym uczestniczy 51-osobowa delegacja skautów polskich z trzech zaborów.

1914:

Wybuchła I Wojna Światowa - harcerze i harcerki biorą zorganizowany udział w walkach na froncie i w służbie pomocniczej (łączność, kurierzy, ochrona mostów i kolei, straż graniczna, służba sanitarna itp.).

W 5 pułku Legionów Polskich działa harcerski pluton zwiadu "Czuwanie" dowodzony przez Stefana Roweckiego, przywódcę państwa podziemnego w latach II Wojny Światowej (Stefan "Grot" Rowecki).

Ogłoszenie przez Związkowe Naczelnictwo Skautowe (zabór austriacki) tekst Prawa i Przyrzeczenia.

1-2.11.1916:

W Warszawie powstaje Związek Harcerstwa Polskiego skupiający organizacje skautowe zaboru rosyjskiego: POS (Polska Organizacja Skautowa) i ZSP (Związek Skautek Polskich) i Junactwo. Jako wspólne odznaki przyjęto krzyż harcerski i lilijkę skautową.

Robert Baden-Powell wydaje książkę "Wilczęta".

1917:

W lecie Olga Drahonowska-Małkowska organizuje pierwszą dziewczęcą gromadę zuchową w Zakopanem ("Krasnoludki").

Jan Mauersberger podjął próbę opracowania nowego systemu wychowania najmłodszych członków harcerstwa i zaproponował, dla nich nazwę "zuchy".

1-2.11I.1918:

Lublin, polskie organizacje skautowe trzech zaborów łączą się w ogólnopolski Związek Harcerstwa Polskiego, liczący wówczas 33 tysiące harcerek i harcerzy.

Powstają pierwsze gromady wilcząt w Polsce, tworzone głównie przez harcerstwo męskie.

1918-1921:

Harcerze biorą udział w walkach o granice RP: w Powstaniu Wielkopolskim, trzech Powstaniach Śląskich, akcji plebiscytowej na Warmii i Mazurach, walkach z Ukraińcami i wojnie polsko-bolszewickiej.

15-16.01.1919:

Na płynącym do Odessy, statku greckim "Chauonia", który wpadł na minę w Cieśninie Messyńskiej, ginie Andrzej Małkowski.

1920:

Pierwszy Walny Zjazd ZHP. Naczelnik Państwa Józef Piłsudski obejmuje protektorat nad ZHP.
ZHP jednym z członków - założycieli Światowej Organizacji Ruchu Skautowego (WOSM).

 

WOSM - The World Organization Of Scout Movement (Światowa Organizacja Ruchu Skautowego)

WOSM jest międzynarodowym stowarzyszeniem organizacji skautowych różnych krajów. Skupia ponad 16 milionów skautów ze 140 krajów. Władzą najwyższą WOSM jest Światowa Konferencja, która odbywa się co 3 lata. Najwyższą władzą między posiedzeniami jest Komitet Światowy. Rolę sekretariatu pełni Biuro Światowe z siedzibą w Genewie. Organizacja funkcjonuje w 5 regionach: europejskim, amerykańskim, arabskim, afrykańskim i azjatyckim. Podstawowy dokument określający zasady działania WOSM to "Konstytucja i Regulaminy WOSM".

Znakiem przynależności zuchów, harcerzy i instruktorów do Światowej Organizacji Ruchu Skautowego (WOSM) jest plakietka z białą lilijką na fioletowym tle.

 

1920:

I Jamboree - Anglia , wszystkie organizacje skautowe obwołują Baden Powella "Naczelnym Skautem Świata" , a jego ojczyzna nadaje mu miano "Lord".

31.12.1920-2.01.1921:

I Walny Zjazd ZHP przyjmuje Statut, tekst Prawa i Przyrzeczenia Harcerskiego, wybiera władze. Przewodniczącym Związku zostaje generał Józef Haller.

1921-1924:

Działalność "Wolnego Harcerstwa" propagującego nawrót do puszczaństwa i odrzucającego militaryzm. Przywódcą ruchu został Adam Ciołkosz.

1921-1924:

Prezydent Stanisław Wojciechowski obejmuje protektorat nad ZHP.

1924:

II Jamboree - Dania.

23.08.1925:

Powstaje Szkołę Pracy Instruktorskiej i Pracy Harcerskiej w Sromowcach Wyżnych w Pieninach założona przez Olgę Drahonowską-Małkowską.

1926:

Organizacja Harcerek reformuje i ujednolica pracę gromad zuchowych dziewcząt.

13.11.1926:

Prezydent Ignacy Mościcki przyjmuje protektorat nad ZHP.

1926-39:

Działalność gromad Czerwonego Harcerstwa Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, będących pod wpływem ideowym Polskiej Partii Socjalistycznej. Organizacja zajmowała się wychowaniem dzieci przede wszystkim ze środowisk robotniczych. Na czele władz stał Stanisław Dubois.

1928:

ZHP członkiem - założycielem Światowego Stowarzyszenia Przewodniczek i Skautek (WAGGGS).

WAGGGS - World Association Of Girl Guidesand, Girl Scouts (Światowe Stowarzyszenie Dziewcząt Przewodniczek i Dziewcząt Skautek)

WAGGGS to największa niepolityczna organizacja dla dziewcząt i młodych kobiet, dobrowolny ruch wychowawczy oparty na wartościach duchowych, otwarty dla wszystkich dziewcząt, niezależnie od rasy, religii i narodowości, liczący ponad 8 milionów członkiń w 130 krajach. Współpracuje z ONZ i jej wyspecjalizowanymi agendami. Ma status konsultanta w UNESCO i UNICEF, jest aktywnie zaangażowana na poziomie narodowym i międzynarodowym.

Region europejski WAGGGS odbywa swoje konferencje co trzy lata. Komitet Europejski ściśle współpracuje z Europejskim Komitetem Skautowym i niektóre działania odbywają się wspólnie.

Znakiem przynależności zuchów, harcerek i instruktorek do Światowego Stowarzyszenia Przewodniczek i Skautek (WAGGGS) jest plakietka z żółtą koniczynką na niebieskim tle.

 

1929:

W "Na tropie" ukazało się w odcinkach opowiadanie Aleksandra Kamińskiego "Jak Antek Cwaniak wilczków kształcił".

1929:

III Jamboree - Anglia.

5.07.1931:

Uroczyste otwarcie Żeńskiej Szkoły Instruktorskiej na Buczu; jej komendantką została Józefina Łapińska.

Upowszechnianie pomysłów i opracowań Aleksandra Kamińskiego dotyczących nowej metodyki zuchowej. Na wspólnej konferencji instruktorów harcerek i harcerzy uzgodniono jednolity dla dziewcząt i chłopców materiał programowy.

6-12.08.1932:

Światowa konferencja skautek na Buczu.

10.1932:

Zarejestrowanie w ZHP Kręgu Instruktorów im. Mieczysława Bema, którego celem było m.in. objęcie przez ZHP pracą wychowawczą młodzieży ze środowisk robotniczych, rzemieślniczych i wiejskich. Przywódcą KIMB-u został Juliusz Dąbrowski.

1933:

IV Jamboree - Węgry.

1.10.1933:

W Nierodzimiu otwarto Szkołę Instruktorów Zuchowych, której komendantem został Aleksander Kamiński.

1935:

Jubileuszowy Zlot ZHP w Spale w 25-lecie harcerstwa.

1936:

ZHP zostaje uznane Stowarzyszeniem Wyższej Konieczności

1937:

V Jamboree - Holandia.

1937:

Powstaje Ośrodek Kształcenia Starszyzny Organizacji Harcerzy ZHP w Górkach Wielkich. Jego komendantem został Aleksander Kamiński.