09.1938:

Powołano pogotowie wojenne harcerek (szkolenie do służby pomocniczej na wypadek wojny - kursy przeciwpożarowe, obrony cywilnej, kursy sanitarne i opieki nad dziećmi; komendantką została hm. Józefina Łapińska).

10.05.1939:

Powołano pogotowie wojenne harcerzy (kursy przeciwpożarowe, sanitarne, obrony cywilnej, łączności i strzelania).

II Wojna Światowa - podczas jej trwania harcerki i harcerze biorą udział w walkach na wszystkich frontach w kraju i na całym świecie.

09.1939:

Harcerze i harcerki biorą udział w wojnie obronnej (obrona wieży spadochronowej w Katowicach, walki w Bydgoszczy, pod Mławą, w obronie Warszawy i inne).

27.09.1939:

Decyzja o kontynuowaniu pracy harcerstwa męskiego w konspiracji (późniejsze Szare Szeregi).

Pogotowie Wojenne Harcerek nie zaprzestaje pracy przez cały okres wojny, nosząc kryptonim "OH" (Organizacja Harcerek), "Związek Koniczyn", "Bądź Gotów".

Organizacja podziemna harcerstwa męskiego "Szare Szeregi" wchodzi w skład Armii Krajowej.
Kolejni Naczelnicy Szarych Szeregów to: hm. Florian Marciniak ps. (Krzemień), hm. Stanisław Broniewski ps. (Orsza) i hm. Leon Marszałek.

Struktura Szarych Szeregów:

- Główna Kwatera - pasieka,

- Chorągiew - ul,

- Hufiec - rój,

- Drużyna - rodzina,

- Zastęp - pszczoła.

Podział na grupy wiekowe w Szarych Szeregach:

- Zawisza - najmłodsi harcerze (11-15 lat), których głównym zadaniem była nauka i służba najbliższemu otoczeniu, a w czasie Powstania Warszawskiego organizacja poczty polowej.

- Szkoły Bojowe - (16-18 lat) nauka, zwiad i łączność.

- Grupy Szturmowe - (ponad 18 lat) nauka, praca, przygotowanie do odbudowy kraju, walka zbrojna z okupantem.

"Dziś - jutro - pojutrze" - program Szarych Szeregów:

- Dziś - sabotaż, nauka, przygotowanie do walki,

- Jutro - walka, powstanie,

- Pojutrze - odbudowa kraju, służba i praca dla kraju.

"Szkoła za Lasem" - nazwa kształcenia starszyzny harcerstwa podziemnego.

Szare Szeregi wykonały wiele akcji w zakresie małego sabotażu i dywersji.

Harcerki w wieku 16 lat wstępowały do Wojskowej Służby Kobiet Armii Krajowej (WSKAK).

Harcerze walczyli również w oddziałach partyzanckich ("Jędrusie", zwiad i łączność "Ponurego", akcja "Wachlarz"), pełnili odpowiedzialne funkcje w Komendzie Głównej AK, (np. Aleksander Kamiński był redaktorem naczelnym "Biuletynu Informacyjnego" - głównego pisma Polski Podziemnej, wychodzącego aż do upadku Powstania Warszawskiego).

Brali udział w akcji "Burza" (walka przeciw Niemcom).

Ważniejsze akcje Szarych Szeregów:

- Wieniec I i II - wysadzanie pociągów,

- Meksyk II –
26.03.1943 - Akcja pod Arsenałem - odbicie 25 więźniów z niemieckiego konwoju policyjnego, w tym hm. Jana Bytnara ps. Rudy, który zmarł po trzech dniach od ran, jakie hitlerowcy zadali mu podczas przesłuchań. Po akcji zmarli również phm. Aleksander Dawidowski ps. Alek i phm. Tadeusz Krzyżewicz ps. Buzdygan.
Dowódcą akcji był hm. Stanisław Broniewski ps. Orsza, a jego zastępcąhm. Tadeusz Zawadzki ps. "Zośka".

- Meksyk III - odbicie Floriana Marciniaka (akcja odwołana).

- Celestynów – 20.05.1943 - odbicie transportu więźniów do Oświecimia.

- Kutschera – 11.02.1944 - zamach (udany) na komendanta warszawskiej policji i SS Franza Kutscherę. Niemcy przestali rozstrzeliwać na ulicach miasta polskich patriotów.

- Koppe - nieudany zamach na szefa policji niemieckiej w Generalnej Guberni.

- "Taśma" - Sieczychy - 20.08.1943 - likwidacja strażnic granicznych. Podczas tej akcji ginie Tadeusz Zawadzki "Zośka".

- N - akcja propagandowa wśród Niemców osłabiająca ich ducha walki.

- M - akcja Młodzież.

Oddział specjalny - III Kompania Wydzielona: (nazwy: "Agat" - "Pegaz" - "Parasol"). Zadaniem oddziału było likwidowanie szczególnie szkodliwych funkcjonariuszy niemieckich.

"Mury" - drużyna harcerek w obozie koncentracyjnym w Ravensbrűck.

"Droga Brzozowa" - drużyna harcerska w obozie w Oświęcimiu.

8.01.1941:

W Kenii umiera założyciel skautów Robert Baden Powell.

1.08-2.10.1944:

Powstanie warszawskie (wybuch o godzinie "W" - 17:00). W trwającym 63 dni powstaniu uczestniczyły harcerskie bataliony: "Zośka" i "Parasol" (należące doSzarych Szeregów), batalion "Gustaw" i batalion "Wigry".

30.12.1944:

Zarządzeniem resortów Oświaty i Administracji Publicznej PKWN został restytuowany ZHP w wyzwolonym kraju, a następnie została powołana Tymczasowa Naczelna Rada Harcerska jako władza ZHP.

01.1945:

Rozwiązanie Szarych Szeregów.

25.03.1945:

Formalne zakończenie pracy Pogotowia Harcerek.